ایندکس های ترکیبی


بررسی نقش شاخص ترکیبی اقتصاد دانش‌بنیان در رشد اقتصادی استانهای مختلف ایران (رویکرد داده‌های پنلی حداقل مربعات کاملا اصلاح شده)

1 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم اجتماعی و رفتاری، دانشگاه بین المللی اهل بیت، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشکده علوم اجتماعی و رفتاری، دانشگاه بین المللی اهل بیت، تهران، ایران.

چکیده

با توجه به مزایای اقتصاد دانش‌بنیان در ایجاد رشد اقتصادی در کشورها، درتحقیق حاضر تأثیر اقتصاد دانش بنیان بر رشد اقتصادی استان‌های مختلف ایران طی بازه زمانی 1397-1390 با استفاده از داده‌های آماری مؤلفه‌های اقتصاد دانش‌بنیان که توسط بانک جهانی تعریف شده و باروش موریس ترکیب گردیده، در محیط ایویوز از طریق مدل هم‌جمعی پنلی حداقل مربعات کاملا اصلاح شده مورد بررسی قرارگرفته است. نتایج این پژوهش نشان میدهد در بلندمدت شاخص ترکیبی اقتصاد دانش‌بنیان بر رشد اقتصادی استان‌های ایران تاثیر مثبت دارد ایندکس های ترکیبی به نحوی که یک درصد تغییر در شاخص ترکیبی اقتصاد دانش‌بنیان‌، تولید ناخالص داخلی 0.16 درصد رشد می نماید. همچنین توسعه صادرات، ارتقای بهره وری نیروی کار و افزایش مخارج عمرانی دولت نیز اثر مثبت بر رشد اقتصادی استان‌ها دارد و شاخص فلاکت اثر معکوس بر رشد اقتصادی دارد.بنابراین سیاستگذاران اقتصادی می بایست جهت رونق اقتصادی در استان های ایران ارتقای سیستم های نوآوری و توسعه شرکت های دانش بنیان، بهبود زیرساخت‌های اطلاعاتی و ارتباطی، ارتقای دانش و مهارت های منابع انسانی و توسعه صادرات و ارتقای بهره وری نیروی کار را در دستورکار خود قراردهند.

کلیدواژه‌ها

  • رشد اقتصادی
  • اقتصاد دانش بنیان
  • داده‌های پنلی
  • حداقل مربعات کاملا اصلاح شده

موضوعات

  • سیاست علم، فناوری و نوآوری

مراجع

پایتختی اسکویی، س. ع.، و طبقچی اکبری، ل. (1397). بررسی تأثیر اقتصاد دانش‌بنیان بر توسعه بازارهای مالی: یک مطالعه هم انباشتگی پانلی با رویگرد الگوی خود توضیح با وقفه‌های گسترده. فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، 6(21)، 80-57.

سالم، ع. ا. (1397). ارزیابی تأثیرگذاری اقتصاد دانش‌بنیان بر رشد اقتصادی در چارچوب مدل رشد درون‌زای گسترش‌یافته. فصلنامه پژوهش‌نامه اقتصادی، 18(68)، 218-187.

شقاقی‌شهری، و.، و علیزاده، ایندکس های ترکیبی ش. (1395). آثار اقتصاد دانش‌بنیان بر درون‌زایی اقتصاد ایران در راستای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی. دوفصلنامه علمی پژوهشی جستارهای اقتصادی ایران، 13 (26)، 64-33.

شقاقی‌شهری، و. (1396). نقش اقتصاد دانش‌بنیان در همگرایی تجاری کشورهای اسلامی با رویکرد برون‌گرایی اقتصاد مقاومتی. فصلنامه علمی پژوهشی جستارهای اقتصادی، 14(28)، 31-9.

عابدی، ه.، باب‌الحوائجی، ف.، و حسن‌زاده، م. (1396). سنجش هم‌افزایی اقتصاد دانش‌بنیان در ایران و ارائه الگوی برای تبیین کارکرد عوامل مؤثر در اقتصاد دانش‌بنیان با استفاده از رویکرد مارپیچ سه گانه. دوفصلنامه علمی‌ پژوهش نامه علم سنجی، 3(6)، 172-147.

عبادی، ا.، فراهانی فرد، س.، و عادلی، ا.ع. (1398). نقش محوری اقتصاد دانش‌بنیان در کنترل بیکاری. فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، 7(25)، 150-129.

عزیزی، ف.، و مرادی، ف. (1399). رابطه بین شاخص اقتصاد دانش‌بنیان و رشد تولید ناخالص داخلی در اقتصاد ایران. پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، 10(1)، 155-135.

عزیزی، ف.، و مرادی، ف. (1397). محاسبه شاخص‌های اصلی و فرعی اقتصاد دانش‌بنیان برای ایران (سال های 2014-1996). پژوهش و سیاست‌های اقتصادی، 26 (85)، 270-243.

عظیمی، ن. ع.(1397). بررسی تأثیر مؤلفه های اقتصاد دانش بنیان بر پیچیدگی اقتصادی کشورها. فصلنامه پژوش و برنامه ریزی در آموزش عالی، 24(4)، 23-1.

علم‌خواه، ع.، و صادقی شاهدانی، م. (1394). اقتصاد دانش‌بنیان از شکل‌گیری تا عمل. فصلنامه رشد فناوری، 11(44)، 17-27.

غفاری‌فرد، م.، و کاظمی، م. (1399). شناسایی ظرفیت مناطق نُه‌گانه آمایش سرزمین ایران در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان. فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، 8(31)، 41-7.

غفاری‌فرد، م.، و ملکی نصر، ‌ه‌. (1398). سنجش فضایی اقتصاد دانش‌بنیان در استان‌های مختلف ایران با رویکرد شاخص ترکیبی. مجله رهیافت، 29(75)، 72-55.

گرجی‌زاده، ع.، و شریفی رنانی، ح. (1393). نقش اقتصاد دانش‌بنیان در کنترل تورم. مدل‌سازی اقتصادی، 8 (2)‌، 125-117.

نوری کوچی، ا. (1397). محاسبه شاخص فلاکت ایران و کشورهای افق 1404 و مقایسه عملکرد دولت‌های مختلف بعد از جنگ تحمیلی. مجله اقتصادی، 18( 7 و 8)، 141-115.

یاوری، ک. (1396). مدل‌های پیشرفته‌ رشد اقتصادی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) .

یوسفی، م.، علیدادی، ح.، و میرزایی نژاد، م. ر. (1397). بررسی اثر نقش مؤلفه‌های اقتصاد دانش‌بنیان بر رشد اقتصادی (در کشورهای منتخب). سومین کنفرانس ملی سالانه اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید چمران اهواز - سازمان صنعت، معدن و تجارت خوزستان، 3 بهمن 1397.

Abedi, H., Babolhavaeji, F., & Hassanzadeh, M. (2017). [ Measuring and modeling the synergy of knowledge-based economy at provincial and national levels in Iran: A Triple Helix approach (Persian)]. Scientometrics Research Journal (Scientific Bi-Quarterly, 3(6), 147-172. [DOI:10.3386/w3223]

Acemoglu, D. (2008). Introduction to modern economic growth. Princeton: Princeton University Press. https://www.google.com/books/edition/Introduction_to_Modern_Economic_Growth/DsPH5fWNdrsC?hl=en&gbpv=0

Aghion, P., & Howitt, P. (1990). A model of growth through creative destruction. National Bureau of Economic Research, 3223, 1-50. [DOI:10.3386/w3223]

Asongu, S., & Rodriguez, A. (2020). Trajectories of knowledge economy in SSA and MENA countries. Technology in Society, 63, 101119. [DOI:10.2139/ssrn.3350773]

Azizi, F., & Moradi, F. (2020). [The relation between knowledge economy index and gdp growth in Iran’s economy (Persian)]. Organizational Resources Management Research, 10(1), 135-55. http://ormr.modares.ac.ir/article-28-39619-fa.html

Azizi, F., & Moradi, F. (2018). [ Calculating the index and sub-indices of knowledge-based economy for Iran (Persian)]. Journal of Economic Research and Policies, 26(85), 243-70. https://www.sid.ir/en/journal/ViewPaper.aspx?ID=764651

Azimi, N. A. (2018). [ The effect of knowledge based economic indicators on the countries’ economic complexity (Persian)]. Quarterly Journal of Research and Planning in Higher Education, 24(4), 1-23. http://journal.irphe.ac.ir/article-1-3956-fa.html

Baltagi, B. H. (2021). Econometric analysis of panel data. Cham: Springer International Publishing. https://www.google.com/books/edition/Econometric_Analysis_of_Panel_Data/h6QjEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0

Barkhordari, S., Fattahi, M., & Azimi, N. A. (2019) The Impact of knowledge-based economy on growth performance: Evidence from MENA countries. Journal of the Knowledge Economy,10, 1168-82 [DOI:10.1007/s13132-018-0522-4]

Castellacci, F., & Natera, J. M. (2016). Innovation, absorptive capacity and growth heterogeneity: Development Paths in Latin America 1970-2010. Structural Change and Economic Dynamics, 37, 27-42. [DOI:10.1016/j.strueco.2015.11.002]

Chen, D. H., & Dahlman, C. J. (2005). The knowledge economy, the KAM methodology, and World Bank operations. World Bank Institute Working Paper , 37256.

Ebadi, A., Farahanifard , S., & Adeli, O. (2019). [Knowledge-based economy central role in controlling unemployment (Persian)]. Quarterly Journal of Fiscal and Economic Policies,7(25), 129-150. http://qjfep.ir/article-1-686-fa.html

Erum, N., & Hussain, S. (2019). Corruption, natural resources and economic growth: ایندکس های ترکیبی Evidence from OIC countries. Resources Policy, 63, 101429. [DOI:10.1016/j.resourpol.2019.101429]

Fagerberg, J., & Verspagen, B. (2003). Innovation, growth and economic development: Why some countries succeed and others don’t. Paper presented at the Conference: Innovation Systems and Development Strategies for the Third Millenium, Rio de Janeiro, Brazil, 2-6 November 2003. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.461.4948&rep=rep1&type=pdf

Flachaire, E., García-Peñalosa, C., & Konte, M. (2014). Political versus economic institutions in the growth process. Journal of Comparative Economics, 42(1), 212-29. [DOI:10.1016/j.jce.2013.05.001]

Ghaffary fard, M., & Kazemi M. (2020). [Identifying the capacity of the nine land management areas of Iran in the field of knowledge-based economy (Persian)]. Quarterly Journal of Fiscal and Economic Policies, 8(31), 7-41. http://qjfep.ir/article-1-1132-fa.html

Ghaffary fard, M., & Maleky Nasr, H. (2019). [ Pathology of higher education spatial planning in Iran; the first step of regional governance (Persian)]. Rahyaft, 29(75), 55-72. [DOI:10.1016/j.jce.2013.05.001]

Ghajarati, D. (2006). Fundamentals of econometrics [H. Abrishami, Persian Trans]. Tehran: Tehran University. https://www.gisoom.com/book/1403402/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C-%D8%AC%D9%84%D8%AF-2/

Gorjizadeh, A., & Sharifi Renani, H. (2014). [The role of knowledge-based economy in controlling inflation (Persian)]. Economic Modeling, 8(26), 107-125. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=265848

González-Val, R., & Pueyo, F. (2019). Natural resources, economic growth and geography. Economic Modelling, 83, 150-159. [DOI:10.1016/j.econmod.2019.02.007]

Grossman, G. M., & Helpman, E. (1994). Endogenous innovation in the theory of growth. Journal of Economic Perspectives, 8(1), 23-44. [DOI:10.1257/jep.8.1.23]

Hanushek, E. A., & Woessmann, L. (2020). Education, knowledge capital, an economic growth. In S. Bradley , & C. Green (Eds.), The economics of education: A comprehensive overview (pp. 171-182). Cambridge: Academic Press. [DOI:10.1016/B978-0-12-815391-8.00014-8]

Hassan, G., & Cooray, A. (2015). Effects of male and eemale education on economic growth: Some evidence from Asia. Journal of Asian Economics, 36, 97-109. [DOI:10.1016/j.asieco.2014.09.001]

Katz, L. F., Krueger, A. B., Burtless, G., & Dickens, W. T. (1999). The high-pressure US labor market of the 1990s. Brookings Papers on Economic Activity, 1999(1), 1-87. [DOI:10.2307/2534662]

Levy, F., & Murnane, R. J. (1996). With what skills are computers a complement? The American Economic Review, 86(2), 258-262. http://www.jstor.org/stable/2118133

Lucas, R. E. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3-42 [DOI:10.1016/0304-3932(88)90168-7]

Moshiri, S., & Hayati, S. (2017). Natural resources, institutions quality, and economic growth: A cross-country ایندکس های ترکیبی analysis. Iranian Economic Review, 21( 3), 661-693. [DOI:10.1016/0304-3932(88)90168-7]

Noori, A.(2018) [Calculating the misery index of Iran and the countries of Horizon 1404 and comparing the performance of different governments after the imposed war (Persian)]. Monthly Quarterly Journal of Economic Research Policies, 18(7-8), 115-141. http://ejip.ir/article-1-930-fa.html

Oskoyi Paytakhti, S. A., & Tabaghchi Akbari, L. (2018). [The effect of the knowledge-based economy on the development of financial markets: Panel cointegration technique with ARDL approach (Persian)]. Quarterly Journal of Fiscal and Economic Policies, 6(21), 57-80.

Romer, P. M. (1986). Increasing returns and long-run growth. Journal of Political Economy, 94(5), 1002-1037. [DOI:10.1086/261420]

Romer, P. M. (1990). Endogenous technological change. Journal of Political Economy, 98(5), S71-S102 [DOI:10.1086/261725]

Salem, A. A. (2018). [The effects of knowledge-based economy on economic growth (Persian)]. Journal of Economic Research, 18(68), 187-218. [DOI:10.1086/261725]

shaghaghi Shahri, V., & Alizadeh, S. (2016). [ The Impact of Knowledge-based Economy on Iranian Endogenous Economy In line with the general policies of resistive economy (Persian)]. Semi-annual Journal of Iran’s Economic Essays, 13(26), 33-64. http://iee.rihu.ac.ir/article_1296.html?lang=en

shaghaghi Shahri, V. (2017). [Impacts of Knowledge-based economy on trade integration between Islamic countries; Extrovert approach of resistive economy (Persian)]. Semi-annual Journal of Iran’s Economic Essays, 14(28), 9-31. [DOI:10.1086/261725]

Soori, A. (2014). [Econometrics (Advanced) (Persian)]. Tehran: Farhang Shenasi Publiser. https://www.gisoom.com/book/11045325/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-/

Topcu, E., Altinoz, B., & Aslan, A. (2020). Global evidence from the link between economic growth, natural resources, energy consumption, and gross capital formation. Resources Policy, 66, 101622. [DOI:10.1016/j.resourpol.2020.101622]

پیش بینی اضطراب اجتماعی براساس برخی از شاخص های ترکیب بدن (BMI,WHR) و تصویر بدنی در دانش اموزان دختر دوره متوسطه دوم ناحیه چهار شهر قم

هدف: هدف پژوهش حاضر پیش بینی اضطراب اجتماعی اندام براساس برخی از شاخص های ترکیب بدن(BMI,WHR) و تصویر بدنی در دانش اموزان دختر دروه متوسطه دوم ناحیه چهار شهر قم بود.

روش ها : پژهش حاضر توصیفی – همبستگی و جامعه آماری آن تمامی دختران 15 الی 19 سال دروه متوسطه دوم ناحیه چهار شهر قم بود که تعداد150 نفر با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند و پرسشنامه های اضطراب اجتماعی اندام و پرسشنامه تصویر بدن را تکمیل و شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به لگن آنها ارزیابی گردید. داده ها از طریق آزمون های آمـاری همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان تحلیل شدند.

نتایج: بر طبق معادله رگرسیون و ضرایب استاندارد شده نتایج نشان داد، متغیرهای شاخص BMI و شاخص تصویر بدنی بر اضطراب اجتماعی تاثیر معنادار دارد به طوری که به ازای یک واحد تغییر در هریک از آن ها به ترتیب، 213/0، 557/0 تغییر در متغیر ملاک (اضطراب اجتماعی اندام) ایجاد می شود.

نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش حاضر به نظر می رسد، شاخص تصویر بدن (رضایت از بخش های مختلف بدنی و سپس نگرش فرد درباره وزن خود) نقش بسزا و موثری در تعدیل میزان اضطراب اجتماعی انان دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Prediction ofsocial Anxiety on Some Body Composition Indicators (WHR, BMI) and Body Image in Female Secondary School Students in Qom District 4

نویسندگان [English]

  • abbas habibzadeh 1
  • mahdi fahimi 2
  • zahra akbari beni 3

1 Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Human Sciences, University of Qom. Qom, Iran

2 Assistant Professor, Department of Motor Behavior, Faculty of Sport Sciences, Shahab Danesh University. Qom, Iran.

3 Master Psychology, Department of Psychology, Faculty of Human Sciences, Islamic Azad University, Qom Branch, Qom, Iran.

Purpose: The aim of present study was to predict limb social anxiety based on some body composition indices (BMI, WHR) and body image in female high school students in the fourth district of Qom.

Methods: The research method was descriptive-correlational. The statistical population consisted of all girls aged 15 to 19 years of secondary school in the fourth district of Qom, of which 150 people were selected via purposive sampling method and completed the questionnaires of determining the social anxiety of the limbs and questionnaire the body image and their body mass index and waist to hip ratio were evaluated. The data were analyzed by Pearson correlation coefficient and simultaneous multiple regression analysis.

Results: According to ایندکس های ترکیبی the regression equation and standardized coefficients, the results showed that the variables of BMI index and body image index have a significant effect on social anxiety, so that per unit of change in each of them, respectively, 0.213, 0.557 change It is created in the criterion variable (social anxiety of the body).

Conclusion: According to result, it seems that body image index (satisfaction of different body parts and then the individual's attitude about weight) has the most important and effective role on social anxiety.

اثر شاخص ترکیبی اقتصاد دانش‌بنیان بر کنترل بیکاری (مطالعه موردی استان‌های ایران)

اقتصادی که در ساختار آن دانش نهادینه شده باشد، می‌تواند مطابق با مقتضیات زمان، به مهارت و تخصص، خلاقیت و نوآوری دست یابد و کسب این ویژه گی ها موجب افزایش بهره‌‌‌وری، افزایش درآمدها و اشتغال، رشد اقتصادی و کاهش بیکاری خواهد شد. بنابر این با توجه به اهمیت و کارایی دانش در ساختار اقتصادی، هدف این تحقیق؛ بررسی اثر شاخص ترکیبی اقتصاد دانش‌بنیان بر بیکاری در استان‌های ایران می‌باشد که با استفاده از داده های سال‌‌‌‌‌‌‌‌های ۱۳۹۰-۱۳۹۷ با رویکرد داده‌های تابلویی از روش حداقل مربعات کاملا اصلاح شده، انجام شده است. نتایج بدست آمده نشان می‌‌‌‌‌‌دهد که بین شاخص ترکیبی اقتصاد دانش‌بنیان و بیکاری، رابطه منفی و معنادار وجود دارد. به نحوی که باافزایش اقتصاد دانش بنیان در استان های ایران بیکاری کاهش می یابد. همچنین افزایش مخارج عمرانی دولت، تولید ناخالص داخلی و صادرات باعث کاهش نرخ بیکاری در استانها میشود و افزایش نابرابری و تورم در کشور اثر معکوس بر بیکاری دارد. بنابراین سیاستگذاران اقتصادی کشور درکنار سیاستهای توسعه صادرات و رونق اقتصادی در مناطق می بایست سیاستهای توسعه اقتصاد دانش بنیان را در دستور کار خود قرار دهند.

کلیدواژه‌ها

  • شاخص های ترکیبی اقتصاد دانش‌بنیان
  • بیکاری
  • داده های تابلویی
  • روش حداقل مربعات کاملا اصلاح شده

20.1001.1.10272690.1400.31.81.6.4

عنوان مقاله [English]

Effect of Combined Index of Knowledge-Based Economy on Unemployment Control (Case study of Iranian provinces)

نویسندگان [English]

  • mohammad ghaffary fard
  • hashem maleki nasr
  • mohammad hazegh

An economy that is institutionalized in the structure of knowledge can achieve skills and expertise, creativity and innovation in accordance with the requirements of the time, and the acquisition of these characteristics will increase productivity, increase incomes and employment, economic growth and reduce unemployment. Therefore, considering the importance and efficiency of knowledge in the economic structure, the purpose of this research; The effect of the combined index of knowledge-based economy on unemployment in the provinces of Iran has been done using the data of the years 1390-1397 with the approach of panel data from the fully modified least squares method. The results show that there is a significant negative relationship between the combined index of knowledge-based economy and unemployment. In such a way that the increase of knowledge-based components in the provinces of Iran reduces unemployment in them. Also, the increase in government construction expenditures, GDP and exports will reduce the unemployment rate in the provinces and increase inequality and inflation in the country will have an adverse effect on unemployment. Put on the agenda.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Combined indicators of knowledge-based economy
  • unemployment
  • Panel Data
  • fully modified least squares method

مراجع

[2] Farjamneya, W. Muntakhab, H & Muhmmadzada, y. ]Misery index effect on social capital in Iran (Persian)[. ]Master Thesis[.Western Azerbaijan. Orumieh University. 2017.

[3] Zhang, J. ]Human Capital Investment and Labor Market Management in China[. ]significant project[. National Natural Science Foundation, China. 2010.

[4] Phillips, A. W. The relation between unemployment and the rate of change of money wage rates in the United Kingdom, 1861-1957. Economica.1958; 25 (100): 283-299.

[5] Levine R. Finance and growth: theory and evidence. Handbook of economic growth. 2005; 1 (1): 865-934.

[10] Zack, M. H. Developing a knowledge strategy. California Management Review. 1999; 41 (3): 125-145.

[11] Mansfield, E. Academic Research and Mdustrial Innovation. Research Policy. 1991; 2000 (11): 307-321.

[14] Fagerberg, Jan. A layman’s guide to evolutionary economics. Industrial R&D and Innovation Policy Learning conference. Leangkollen, Asker. 2002.

[16] Griliches, Z. Patents Statistics as Economic Indicators. A survey Journal of Economic Literature. 18 (4). December 1661 (1990): 1707.

[19] Solow, R. M. A contribution to the theory of economic growth. The quarterly journal of economics. 1956; 70 (1): 65-94.

[21] Welsch, H. Macroeconomics and life satisfaction: Revisiting the Misery index. Journal of Applied Economics. 2007; 10 (2): 237-251.

[23] Salem, A. A. Assessing the Impact of Knowledge-Based Economy on Economic Growth in Iran. (Persian). Quarterly Journal of Science and Technology Policy. 2018; 2 (4): 21-32.

[24] Chen, D.H. Dahlman, C.J. The knowledge economy, the KAM methodology and World Bank operations. World Bank Institute Working Paper. 2005 Oct 19 (37256).

[26] Fagerberg J, Verspagen B. Innovation, growth and economic development: Why some countries succeed and others don’t. InConference: Innovation Systems and development Strategies for the Third Millenium. Rio de Janeiro. Brazil. 2003.

[35] Agwu, P.E. Application of ICT to Agriculture as a Panacea to Unemployment in Nigeria. International Journal of Advanced Multidisciplinary Research and Review. 2015; 3 (4).

[37] Ahmed, E. M. ICT and human capital spillover effects in achieving sustainable East Asian knowledge-based economies. Journal of the Knowledge Economy. 2017; 8 (3): 1086-1112.

[39] Olopade, B. C et al. Economic growth, energy consumption and human capital formation: Implication for knowledge-based economy. International Journal of Energy Economics and Policy. 2020; 10 (1): 37.

[41] Sycheva, E. Budagov, A. & Novikov, A. Urban infrastructure development in a global knowledge-based economy. In SHS Web of Conferences. Vol. 74, EDP Sciences. 2020.

[42] Yeo, Y. Lee J.D. Revitalizing the race between technology and education: Investigating the growth strategy for the knowledge-based economy based on a CGE analysis. Technology in Society. 2020; 62: 101295.

[45] Gould & Kolb. Culture of Social Sciences. Translated by Zahedi, M. J. Second Edition. Maziar Publishing. 2005.

[46] Todaro, M.P. Economic Development in The Third World (Eighth Edition), traslatet by Farjadi. (Persian). Ghoiam Ali. Higher Institute for Research in Planning and Development. Tehran. 1999.

[48] Rezvani, M. R. Assessing and analyzing the levels of development of rural areas in Sanandaj city using GIS. Journal of Geography and Regional Development. 2004; (3): 149-164.

[50] Souri, A. ]Advanced Econometrics (Persian)[. Volume 2. Cultural Studies Publishing. Tehran. 2013.

[54] Amir Khanlou, S. ]The Impact of Financial Development on Economic Growth in the Member States of the Organization of the Islamic Conference. (Persian)[. ]Master Thesis[ . Non-Governmental Non-Profit Higher Education Institute Rah-e Danesh Babol. 2017.

[55] Gujarati, D. Fundamentals of Econometrics. (Persian). Volume II. Translator: Hamid Abrishami. University of Tehran Press. Tehran. 2009.

[56] Nofaresti, M. Statistics (Concepts, Methods and Applications). (Persian). Rasa Cultural Services. Tehran. 2013.

شاخص ترکیبی رفاه اقتصادی و اندازه‌گیری آن برای منتخبی از کشورهای در حال توسعه

امروزه در مطالعات انجام شده، بیشتر از شاخص­های ترکیبی برای اندازه‌گیری رفاه اقتصادی استفاده می­شود. یکی از جامع‌ترین شاخص­های ترکیبی موجود برای سنجش میزان رفاه اقتصادی شاخص ارائه شده توسط اوزبرگ می‌باشد که مرکز مطالعات استاندارد زندگی آن را توسعه داده است. این شاخص از بین متغیرهای اقتصادی، بیشترین اهمیت را به اجزاء مرتبط با ابعاد چهار متغیر مصرف، ثروت، توزیع درآمد و امنیت اقتصادی می‌دهد و در این مطالعه نیز از این شاخص به عنوان معیار جامع رفاه اقتصادی استفاده می‌گردد.
بر این اساس در مطالعه حاضر، پس از معرفی الگوی شاخص رفاه اقتصادی، برای اولین بار مقدار آن برای منتخبی از کشورهای در حال توسعه در دوره زمانی 2007-2002 مورد محاسبه و مقایسه قرار گرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می­دهد که در دوره مورد بررسی به طور متوسط مراکش بیشترین مقدار و بنگلادش کمترین میزان این شاخص را دارا بوده، در حالی که حداکثر رشد در شاخص را ترکیه و حداقل آن را نیز با رشد منفی، بنگلادش به خود اختصاص داده است. ایران نیز جایگاه مطلوبی نداشته و در بین کشور­های مورد مطالعه در رده هشتم قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

20.1001.1.22285954.1391.3.9.3.7

عنوان مقاله [English]

Composite Index of Economic Well Being and its Measurement for Selected Developing Countries

نویسندگان [English]

  • Sadegh Bakhtiari 1
  • Homayoun Ranjbar 2
  • Somayeh Ghorbani 3

Today in economic studies, the composite index is often used for measuring economic welfare. One of the current and most comprehensive composite index for measuring level of economic well being is the one introduced by osberg (IEWB) and later have developed by the Centre for the Study of Living Standards (CSLS). In this index, among the different economic variables that affect economic welfare, the most importance is given to the components related to four dimensions, namely consumption, wealth, income distribution and economic security. So in this study the IEWB as a comprehensive index of economic welfare has been chosen.
This paper, for the first time, tries to introduce IEWB and applies it to the data for selected developing countries during the 2002 to 2007 period and results have been analyzed. The findings of this study indicate that during the period under consideration on average Morocco has the highest value of the IEWB index, and Bangladesh has the lowest one. In terms of rate of growth, Turkey has the highest and Bangladesh has the lowest rate of growth. Iran did not have a good position and ranked 8 among the countries under consideration.

ایندکس های ترکیبی

نتایج این گزارش به زودی در سایت هسته عدالت پژوهی و گزارش مکتوب آن با همکاری مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی منتشر خواهد شد…

باید توجه داشت که تمامی عرصه‌های درگیر با اداره یک جامعه، به نوعی درگیر اندازه و مقدار و ابزار سنجش‌اند. انسان بدون ارزیابی و سنجش، ارتباطی با محیط پیرامونی خود و تغییرات و تحولات و پویایی‌های آن برقرار نمی‌کند. ترسیم وضعیت موجود جهت شناخت نقاط قوت و ضعف، شناسایی روندهای تحول و پویایی‌ها، تطبیق دست آوردها با اهداف و مقایسه با اوضاع رقیب و در نهایت برنامه‌ریزی جهت حرکت از وضعیت موجود به سمت وضعیت مطلوب منوط به مقوله سنجش، اندازه گیری و ارزیابی است. در حقیقت طراحی، مدیریت، و هدایت برنامه‌ها را بدون شاخص سازی نمی‌توان پیش برد.

در اکثر شاخه‌های علوم اجتماعی به خصوص علم اقتصاد، شاخص سازی و سنجش‌های کیفی و کمی از مهمترین و سخت‌ترین حوزه‌های تولید علم به شمار می‌رود. چرا که تحلیل و ارزیابی پسینی تبعات و نتایج سیاست‌های اعمال شده و برآورد تحقق اهداف و همچنین طراحی‌های پیشینی، به منظور اعمال ایدئولوژی‌ها و ترسیم وضع مطلوب بدون دست یابی به شاخص‌هایی کارآمد و با قدرت روایی بالا میسر نیست.

عدالت اجتماعی به‌عنوان ارزشی محوری در فلسفه سیاسی، معیاری اساسی در فلسفه اخلاق، اصلی بنیادین در قانون­گذاری و تنظیم مقررات و از اهداف عالیه همه دولت ­ها و حاکمیت­ های سیاسی در دنیای معاصر است. هرگونه مداخله، خط­ مشی گذاری عمومی و قانون­گذاری جهت اقامه ایندکس های ترکیبی و بسط عدالت اجتماعی در جامعه ایران معاصر، نیازمند شناخت، توصیف و ارزشیابی وضع موجود است.

بدون تردید قضاوت­ ها در مورد میزان، قلمرو و گستره تحقق این اصل در جامعه امروز ما، به‌غایت متنوع است. هر قضاوت و ارزشیابی در مورد وضع کنونی عدالت اجتماعی، بر اساس معیارها و شاخص­ هایی صورت می‌پذیرد که گاه به‌صورت علمی و سازماندهی‌شده است و البته گاه به‌صورت معیارهای شهودی در اذهان تحلیل­ گران و تصمیم گیران حضور دارد. معیارهای شهودی نقشی بی­ بدیل در ادراک ما از وضع موجود دارند و به‌نوعی قابلیت بین­ الاذهانی و استفاده برای همه افراد را ندارند بلکه برای هر فرد به شکل جداگانه مورداستفاده قرار می­ گیرد اما باید تلاش کرد این معیارهای شهودی را نیز منضبط و در ذیل شاخص ­های منفرد و ترکیبی بین­ الاذهانی به کار گرفت تا ارزیابی ما از وضع موجود دارای کمترین انحراف باشد. نقش­ شاخص­ های ترکیبی به‌عنوان ابزار نوین حکمرانی در دنیای معاصر، توصیف وضع موجود با لنز و منظری است که طراحان شاخص ­ها مدنظر دارند.

توصیف همه شاخص ­های طراحی‌شده در مورد عدالت اجتماعی (چه داخلی و چه خارجی) از وضع موجود، متضمن نوعی هنجار و بر اساس ارزش ­های خاصی است. تحلیل و مرور انتقادی این شاخص ­ها مقوله ­ای مهم در ارزیابی وضع عدالت اجتماعی در کشور است چراکه این شاخص ­ها امروز ابزار تحلیل و ارزیابی ما از وضع کنونی عدالت در کشور هستند و به‌مثابه لنز و عینکی برای دیدن برخی واقعیت­ ها و ندیدن برخی واقعیت ­ها مورداستفاده قرار می­ گیرند.

براین اساس، در پروژه طراحی و برآورد شاخص ترکیبی عدالت اجتماعی، ابتدا شاخص های ترکیبی حوزه عدالت اجتماعی با توجه به پایه های ارزشی و هنجاری آن ها مورد بررسی قرار گرفت. در گام بعد، با بررسی ادبیات مکانیسم طراحی و تولید شاخص­ های ترکیبی به‌مثابه یک ابزار حکمرانی و یک فناوری نرم اثرگذار، به‌مرور انتقادی و تحلیلی آثار داخلی و بین ­المللی در برآورد شاخص ­های عدالت اجتماعی با زیر بخش‌های گوناگون آن همچون شاخص ­های فقر، شاخص­ های توزیع درآمد و نابرابری، شاخص­ های عدالت بخشی و مضاف مانند عدالت آموزشی، عدالت جنسیتی، عدالت در بخش سلامت و…، شاخص ­های همسایه و دارای تلاقی با عدلت اجتماعی همچون توسعه و پیشرفت اجتماعی و سایر شاخص­ هایی که با عنوان عدالت اجتماعی یا عدالت اقتصادی در فضای جامعه علمی داخلی و جهانی منتشرشده است پرداخته شد. در این مرور انتقادی بیش از ۵۰ اثر داخلی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت و در فضای بین‌المللی نیز گزارش های شاخص­ های گوناگون این حوزه همچون شاخص عدالت اجتماعی اتحادیه اروپا و شاخص عدالت اجتماعی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی(OECD) مورد خوانش و بررسی قرار گرفت.

در مرحله سوم، با بررسی نظری و مفهومی عدالت اجتماعی حول مجموعه مطالعات اخیر پژوهشگران و متفکران معاصر، حسب دو منطق قیاسی (بحث نظری رسیدن از نظریه به معیارها و شاخص­ ها) و منطق استقرایی (منطق حل مسئله و تحلیل با توجه به مسائل عمومی حوزه عدالت اجتماعی و سنجه ­های موجود) که به شکل هم‌زمان دنبال و پیگیری می ­شد؛ سنجه­ های مرتبط بر اساس حوزه­ های تقسیم­ بندی شده، شناسایی گردید.

درنهایت، شاخص ترکیبی عدالت اجتماعی در پژوهش حاضر، با ۱۳۴ سنجه که ۷۸ مورد آن مرتبط با حوزه تعاملات اقتصادی، ۲۹مورد آن مرتبط با تعاملات اجتماعی و ۲۷ مورد آن به مرتبط با عرصه ساختار و الگوی حکمرانی است، تدوین و تنظیم شد.

آنچه در منطق انتخاب این سنجه­ ها علاوه برداشتن وجه نظری مرتبط با شاخص از اهمیت برخوردار بود، تولید و در دسترس بودن داده­ های این سنجه­ ها برای برآورد بود. به دلیل محدودیت­ های گوناگون در مورد داده­ های برخی سنجه­ ها، از آن در اثر نهایی صرف‌نظر شد. محدودیت در قلمرو زمانی و مکانی داده­ های این سنجه­ ها در کنار ضعف نظام آماری کشور در ارائه دقیق و به‌موقع داده­ های آماری موجب شد درنهایت از بسیاری از سنجه ­ها صرف‌نظر گردد و این ۱۳۴ سنجه به‌عنوان بهترین ­های در دسترس از منظر پژوهشگران معرفی گردد.

لازم به ذکر است منبع این سنجه ­ها، گزارش ­ها و شاخص­ های نهادهای رسمی آماری کشور، شاخص­ های ترکیبی مطرح جهانی، پژوهش­های داخلی و جهانی که به شکل موردی به سنجه ­ای پرداخته­ اند و گزارش ­های عملکردی دستگاه­ های اجرایی و اداری کشور است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.